uct
Chặng đường dài bảo tồn nhóm tháp G Mỹ Sơn
Chặng đường dài bảo tồn nhóm tháp G Mỹ Sơn
Thứ 4, ngày 04/08/2010 | 01:00 AM (GMT +7)
Qua gần 6 năm triển khai, dự án Bảo tồn nhóm tháp G Mỹ Sơn giai đoạn 2 đã dần kết thúc. Bên cạnh những việc đã làm được, dự án cũng bộc lộ nhiều vấn đề trong công tác trùng tu bảo tồn nhóm tháp này.

Chính thức triển khai từ năm 2004, dự án Bảo tồn nhóm tháp G đã trải qua 2 giai đoạn với tổng kinh phí gần 1,3 triệu USD. Nguồn kinh phí này chủ yếu do Chính phủ Italia tài trợ thông qua UNESCO và một phần vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam. Trải qua nhiều bước tiến hành như phát quang, khai quật khảo cổ thu nhặt hiện vật, định vị, trùng tu… đã từng bước định vị lại nguyên trạng di tích. Các tháp G1, G2, G3, G4 cũng đã được phát lộ; những tường bao, tường tháp bị xê lệch được kè chống cố định. Bên cạnh đó, hàng trăm hiện vật giá trị có niên đại hơn 700 năm như mặt kala, tai trang trí góc, rắn thần, ngỗng thần bằng đất nung, các thanh lanh tô, bệ yoni bằng sa thạch… được đo vẽ, khảo tả phục vụ công tác nghiên cứu và trưng bày tham quan.

alt
Trùng tu nhóm tháp G Mỹ Sơn.   Ảnh: K.L

Trong quá trình nghiên cứu, việc tìm ra chất kết dính tường tháp bằng dầu rái của các chuyên gia Italia trở thành bước đột phá. Thành công nhất của dự án phải kể đến quá trình phân tích tìm ra công thức và các thành phần hợp chất của gạch Chăm để hoàn thiện quy trình sản xuất vật liệu gạch thay thế. Đây là vấn đề đóng vai trò cốt lõi, từ đó mở ra hướng mới trong việc bảo tồn trùng tu các tháp Chăm không chỉ ở Mỹ Sơn mà còn nhiều nơi khác. Đặc biệt, dự án được triển khai góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ và công nhân tại địa phương. Đó là những phương pháp và kỹ năng trùng tu kiến trúc Chăm theo những nguyên tắc và quy chuẩn quốc tế như lập hồ sơ và lưu lại các dữ liệu liên quan trước khi tiến hành can thiệp vào di tích;  nghiên cứu các hồ sơ tài liệu về các biện pháp can thiệp vào di tích… Những yếu tố trên góp phần tạo nền tảng trong quá trình chuyển giao, tiếp nhận công việc bảo tồn các tháp từ chuyên gia nước ngoài. 

Tồn tại của việc trùng tu nhóm tháp G thời gian qua không chỉ kinh phí, tiến độ thi công mà còn ở kỹ thuật. Tại tháp G3, gạch trùng tu đã bị bong vữa bề mặt ngoài, một số mảng mới trùng tu bị bạc màu do quá trình muối hóa. Tiến độ triển khai dự án vẫn còn nhiều bất cập, một số hạng mục trùng tu qua nhiều năm vẫn chưa kết thúc, sự phối hợp giữa các bên liên quan chưa đồng bộ. Dù mục đích của dự án mang tính  khảo nghiệm trong việc thuyết minh và đào tạo ứng dụng các tiêu chuẩn quốc tế về bảo tồn trùng tu các kiến trúc, đặc biệt là gạch đá nhưng vẫn còn nhiều bất cập. Ông Lê Thành Vinh, Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích (Bộ VH-TT&DL) cho rằng: “Một trong những hạn chế lớn nhất của dự án Bảo tồn trùng tu nhóm tháp G chính là vật liệu gạch và đá ong. Mặc dù có nhiều mẫu gạch đạt chuẩn đã được thí nghiệm trùng tu nhưng hiệu quả vẫn cần thời gian trả lời. Quá trình trùng tu cũng bộc lộ tính chủ quan như gạch trám tường được mài quá sâu dẫn đến lõi gạch bị lộ ra ngoài, hay việc xây dựng các bậc cấp theo hình răng cưa tại tháp G1. Nhiều mảng tường trùng tu chỉ mới mang tính cố định hiện trạng, chưa đạt tính thẩm mỹ theo nguyên trạng các tường tháp Chăm”.

Qua 6 năm triển khai, dự án đã góp phần quan trọng vào việc gia cố chống xuống cấp, từng bước định hình lại nguyên trạng nhóm tháp G, đặc biệt là G1. Đây là cơ sở khoa học cho việc bảo tồn, trùng tu các tháp còn lại tại Mỹ Sơn như F1, E4 và nhiều tháp khác trong tương lai.

KHÁNH LINH (BÁO QUẢNG NAM)

Lượt xem:  3,584

Ý kiến độc giả
{{NguoiGui}}   ()
gửi lúc {binding NgayGui, convert=dateConverter}
{{ HienThiNoiDung(NoiDung,TrangThai)}}
Chưa có bình luận nào của độc giả.
Tin đã đưa
Trang 1 / 2 1 2 ››
Xem theo ngày :