uct
Lễ tưởng niệm 100 năm Ngày mất Chí sĩ Lê Cơ - Nhà thực hành Duy tân xuất sắc
Lễ tưởng niệm 100 năm Ngày mất Chí sĩ Lê Cơ - Nhà thực hành Duy tân xuất sắc
Thứ hai, ngày 29/10/2018 | 08:42 AM (GMT +7)
Ngày 26/10, tại Trường THCS Lê Cơ (xã Tiên Sơn), huyện Tiên Phước đã tổ chức long trọng Lễ tưởng niệm 100 năm Ngày mất Chí sĩ Lê Cơ (26/10/1918 – 26/10/2018)- Nhà thực hành Duy tân xuất sắc. Dự lễ có các đồng chí Trần Xuân Vinh – UVBTV, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Trần Văn Tân - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, các đồng chí Thường trực Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy, lãnh đạo các cơ quan ban, ngành của huyện, đông đảo người dân, học sinh xã Tiên Sơn và gia tộc Chí sĩ Lê Cơ.

Quang cảnh lễ tưởng niệm

Tưởng niệm 100 năm ngày mất Chí sĩ yêu nước Lê Cơ – Nhà thực hành Duy tân xuất sắc, lãnh đạo và nhân dân huyện Tiên Phước đã cùng nhau ôn lại thân thế, sự nghiệp và những đóng góp của chí sỹ Lê Cơ trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc đầu thế kỷ 20.

Theo sử ghi, Chí sĩ Lê Cơ sinh năm 1870 tại làng Phú Lâm, tổng Phước Giang, huyện Lễ Dương, phủ Thăng Bình, nay là thôn 5 xã Tiên Sơn, huyện Tiên Phước. Lớn lên trong giai đoạn lịch sử biến động, triều đại phong kiến nhà Nguyễn suy đốn, cụ Lê Cơ - bậc “anh hùng thảo dã” đã vượt lên trên những ý thức hệ phong kiến, lối tư duy sáo mòn của lớp sĩ phu đương thời; cùng với Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng hưởng ứng, thực hành mạnh mẽ công cuộc canh tân, biến làng Phú Lâm trở thành một điểm sáng, hiện thực hết sức sinh động trong phong trào Duy tân đầu thế kỷ XX.

Năm 33 tuổi, ông nhận giữ chức lý trưởng làng Phú Lâm. Sau khi nắm quyền, ông liền bắt tay vào công cuộc cải cách, và cũng từ đây mọi người thường gọi ông là Xã Sáu hay Lý Cơ. Thành công nổi bật nhất của Lê Cơ trong công cuộc cải cách xã hội là bài trừ hủ tục, phát động ăn ở hợp vệ sinh, mở trường dạy chữ quốc ngữ, chữ Pháp, lập hội bảo hiểm, hội mặc đồ tây, cắt tóc ngắn... Đặc biệt, với sự hình thành của Trường Tân học Phú Lâm - ngôi trường đầu tiên của Bắc và Trung kỳ có lớp nữ sinh riêng, nữ giáo viên; trẻ em, người lớn đều được đến trường không hạn chế tuổi tác, học theo thời vụ “thả học thả canh”, với chương trình giảng dạy thiết thực, phong phú như dạy quốc ngữ, chữ Hán, chữ Pháp, các môn khoa học tự nhiên, xã hội và cả rèn luyện thân thể. Đồng thời, với tư tưởng hết sức cấp tiến xã hội hóa giáo dục lấy hội buôn nuôi trường học và khuyến khích việc học để nâng cao dân trí, lập thân lập nghiệp, phụng sự đất nước.

Cùng với đó, ông đã vận động người dân thành lập “Nông đoàn”, “Hợp xã” do một ban trị sự quản lý, điều hành sản xuất. Hoa lợi của “nông đoàn”, “hợp xã” được đem bán lấy tiền mua sắm nông cụ, chi tiêu vào việc công ích, chi cho nông dân tính theo công người, công trâu, những người tàn tật, già yếu và thợ thủ công cũng được chia một phần. Một số hoa lợi còn lại đem bán lấy tiền nộp thuế, ủng hộ việc xuất dương và chi vào việc nuôi cơm các thầy giáo, mua giấy mực cấp cho học sinh nghèo, đón tiếp khách các nơi đến Phú Lâm. Ngoài “nông đoàn”, “hợp xã”, Lê Cơ còn cho lập lò rèn, lò chén, xưởng mộc để vừa phục vụ cho nhu cầu sản xuất, vừa có thể bán ra bên ngoài. Ông còncho lập một đội tuần đinh lấy tên là “Đoàn kiết”, mỗi tổ gồm 10 người để canh phòng làng xóm vào buổi tối… Công cuộc khai dân trí, cải tạo xã hội của Lê Cơ được dấy lên mạnh mẽ với những ảnh hưởng sâu rộng trong nhân dân đã khiến thực dân Pháp và cả chính quyền thuộc Pháp lo sợ tìm cách đàn áp. Chính vì vậy năm 1908, khi phong trào chống thuế nổ ra ở Quảng Nam, thực dân Pháp đã thẳng tay khủng bố trắng Duy tân, đình chỉ các trường học, việc công thương, bắt bớ và giết hại nhiều sĩ phu yêu nước. Với vai trò là một trong những yếu nhân của phong trào chống sưu thuế, chí sĩ yêu nước Lê Cơ bị bắt giam tại nhà lao Hội An đến năm 1911 mới được trả tự do. Ngay khi ra tù ông đã đứng vào hàng ngũ của Việt Nam Quang phục hội và là yếu nhân của cuộc khởi nghĩa tấn công phủ đường Tam Kỳ năm 1916. Cuộc khởi nghĩa không thành công, Lê Cơ và nhiều sĩ phu yêu nước lúc bấy giờ như Trần Cao Vân, Thái Phiên, Trần Huỳnh và gần 200 người yêu nước khác đã bị bắt. Lê Cơ bị đày ra nhà lao Lao Bảo. Năm Mậu Ngọ 1918, Lê Cơ là một trong số tù nhân chính trị đứng lên phản kháng bọn cai ngục, khi chứng kiến một bạn đồng lao bị ngược đãi. Ông bị bọn ác ôn thảm sát cùng với nhiều nhà yêu nước ngay trong nhà lao Lao Bảo.                

Tại buổi lễ, 15 học sinh là con em xã Tiên Sơn đã từng theo học tại Trường THCS Lê Cơ có thành tích xuất sắc trong học tập được trao 17 suất học bổng với tổng số tiền 37 triệu đồng từ Quỹ học bổng Lê Cơ. Ngoài ra, hội đồng gia tộc Lê xã Tiên Sơn đã trao 05 phần quà động viên tinh thần học tập cho 5 em là học sinh đang học tại Trường THCS Lê Cơ.

Mai Chi

Lượt xem:  229

Tin đã đưa
.