50 câu hỏi về chât độc da cam (Phần 1)
Thứ hai, ngày 16/09/2019 | 10:13 AM (GMT +7)
Câu 1: Chất da cam là gì?
Chất da cam là tên một loại chất diệt cỏ do quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. Để dễ nhận biết và phân biệt các loại chất diệt cỏ, quân đội Mỹ dùng sơn với màu sắc khác nhau sơn thành những vạch màu trên các phương tiện chứa các chất độc này. Thùng phi chứa hỗn hợp 2,4-D và 2,4,5-T được sơn vạch màu da cam, nên có tên gọi là chất da cam. Tương tự như vậy là tên gọi các chất xanh, chất trắng...
Chất da cam là một chất lỏng màu nâu hay màu nâu đỏ, không tan trong nước, tan trong dầu diezen và các dung môi hữu cơ.Thành phần gồm 50% các dẫn xuất của 2,4-D và 50% các dẫn xuất của 2,4,5-T.
Câu 2: Dioxin là gì?

Dioxin là một từ chung để gọi một nhóm chất bao gồm 75 chất policlodibenzo-para-dioxin và 135 chất của policlodibenzofuran. Các chất này có cấu trúc, đặc tính lý, hóa học, tính độc tương tự nhau. Con người không chủ ý tạo ra dioxin, nhưng dioxin được hình thành trong quá trình sản xuất các hợp chất hữu cơ chứa Clo, đặc biệt là 2,4,5-T. Dioxin có trong chất da cam, chất tím, chất hồng và chất xanh mạ - những chất có 2,4,5-T.

Trong số các chất dioxin thì chất 2,3,7,8-tetraclorodibenzo-p-dioxin (gọi tắt là TCDD), được coi là chất độc nhất.

  

Câu 3: Có sự khác biệt giữa chất da cam và dioxin không?

Chất da cam được sản xuất công nghiệp để diệt cỏ; còn dioxin là một loại tạp chất, được sinh ra trong quá trình sản xuất 2,4,5-T.

Chất da cam ở nồng độ cao là một loại độc tố đối với thực vật, còn dioxin thì không ảnh hưởng tới thực vật, nhưng lại là một tác nhân siêu độc đối với động vật và con người. Về tính chất vật lý và hóa học, chất da cam và dioxin là hai loại chất hoàn toàn khác nhau.

Câu 4: Nguồn gốc của dioxin?

Dioxin được sinh ra từ các nguồn sau:

  • Sản xuất các chất diệt cỏ 2,4,5-T, các chất bảo vệ thực vật chứa Clo
  • Các quá trình cháy: đốt rác thải đô thị, rác thải y tế, rác thải công nghiệp, đặc biệt là các chất thải chứa PVC.
  • Các quá trình luyện, chế tác kim loại, quá trình tẩy trắng bột giấy bằng các chất Clo.

Ở Việt Nam, dioxin có nguồn gốc từ chiến tranh và hoạt động dân sinh. Trong đó dioxin chiến tranh là chủ yếu và là nguyên nhân chính dẫn đến nồng độ dioxin trong môi trường tại các vùng ô nhiễm rất cao.

Kết quả hình ảnh cho chất da cam do có 2,4,5-T lẫn dioxin

Câu 5: Những đặc tính của dioxin?

-  Dioxin là chất rắn, rất bền vững trong môi trường, ít bị phân hủy do các yếu tố bên ngoài như nhiệt độ, độ ẩm và các hoá chất;

-  Không màu, không mùi hay kết tinh của trạng thái tinh khiết;

-  Có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi cao và áp suất hơi rất thấp;

-  Hầu như không tan trong nước, tan trong mỡ và các dung môi hữu cơ khác;

-  Có độ bền nhiệt rất cao, chỉ bị phân hủy hoàn toàn ở nhiệt độ trên 1.200oC;

-  Không bị axit đặc cũng như kiềm đặc phân hủy;

-  Có khả năng bám dính trên bề mặt các vật thể hữu cơ, đặc biệt là đất.

Câu 6: Dioxin có độc không?

Dioxin là một chất siêu độc, với liều lượng rất thấp đã gây ảnh hưởng đối với sức khỏe con người. Tổ chức Y tế thế giới (WHO-1998) khuyến cáo liều phơi nhiễm an toàn cho phép từ 1-4 phần nghìn tỷ gam (pg) trên 1 kg thể trọng, trong 24 giờ. Ví dụ: một người nặng 50kg bị nhiễm từ 50-200 pg/24 giờ là mức an toàn.

Ảnh hưởng của dioxin đối với con người phụ thuộc vào các yếu tố quan trọng sau: liều phơi nhiễm, thời gian phơi nhiễm, độ tuổi (trẻ em, bào thai là những đối tượng nhạy cảm nhất đối với dioxin), cơ địa của người bị phơi nhiễm, chế độ và khẩu phần ăn (chủ yếu là thực phẩm động vật).

Câu 7: Độ độc TEQ là gì?

Theo quy ước của Tổ chức Y tế thế giới (WHO-2005), độ độc của TCDD được quy ước bằng

1.  Độ độc của các đồng loại khác được so sánh với độ độc của TCDD. Tổng lượng độc chung cho các chất độc trong các nhóm dioxin và các chất giống dioxin là TEQ.

Câu 8: Trong số các chất diệt cỏ đã được sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam, chất nào nguy hiểm nhất với sức khỏe con người?

Chất nguy hiểm nhất là chất da cam do có 2,4,5-T lẫn dioxin là chất siêu độc.

Câu 9: Có thể phân biệt được dioxin chiến tranh với dioxin dân sinh không?

Có thể phân biệt được vì tỷ lệ hàm lượng TCCD/TEQ đối với dioxin chiến tranh rất cao, còn đối với dioxin dân sinh là rất thấp.

Câu 10: Thời gian dioxin tồn lưu trong môi trường, con người, động vật như thế nào?

Dioxin tồn tại trong môi trường, con người và động vật rất lâu với thời gian rất khác nhau. Thời gian để suy giảm một nửa lượng dioxin bị nhiễm ban đầu (gọi là thời gian bán hủy, được kí hiệu là T1/2) trong một số đối tượng như sau:

 

- Không khí:

Khoảng 12 ngày

- Nước:

Đến 5 tháng

- Đất:

5- 100 năm

- Trầm tích:

10- 100 năm

-Trong cơ thể người:

Trung bình 7-8 năm (có thể lâu hơn)

- Chuột nhắt:

Trung bình 12 ngày

 

LV tổng hợp

Lượt xem:  1,171

Tin đã đưa