uct
Cần quy hoạch đồng bộ
Cần quy hoạch đồng bộ
Thứ hai, ngày 23/05/2011 | 08:02 AM (GMT +7)
Cây cao su đã tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội vùng tây xứ Quảng. Tuy nhiên, vấn đề phát sinh hiện nay là nhiều địa phương quy hoạch diện tích phát triển cây cao su chưa rõ ràng, chuyển dịch cơ cấu cây trồng chưa phù hợp, trong khi đó những rủi ro trong việc phát triển cây cao su đã dần lộ diện.

Rủi ro rình rập

Gần cuối tháng 10.2006, khi những vườn cao su ở Hiệp Đức, Núi Thành đang lên xanh tốt thì bão Xangsane bất ngờ ập tới khiến hàng loạt diện tích bị trốc gốc, gãy thân nằm ngổn ngang. Theo lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên Cao su Quảng Nam, do sức gió quá mạnh nên ít nhất 40 nghìn cây cao su của đơn vị bị ngã đổ, trong đó khoảng hơn 10 nghìn cây đang trong giai đoạn khai thác mủ, tổng thiệt hại lên đến 3 tỷ đồng. Chưa hết, ngày 29.9.2009, cơn bão số 9 tràn qua địa phận Núi Thành đã làm hơn 314ha cao su ở xã Tam Anh Nam, Tam Thạnh ngã la liệt.

alt
Làm đất trồng cao su.                                                 Ảnh: H.PHÚC

Không riêng gì Núi Thành, hàng chục héc ta cao su trưởng thành khác ở Phước Gia, Sông Trà, Phước Trà (Hiệp Đức) cũng bị thiệt hại sau những trận bão lớn. Ông Nguyễn Duy Phúc - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Cao su Quảng Nam cho biết: “Bão quật tả tơi, cao su gãy trụi, hơn 20 tỷ đồng mất đứt. Đáng nói là công nhân thất nghiệp suốt thời gian dài, doanh nghiệp phải bỏ tiền ra hỗ trợ. Hồi mới trồng, đâu nghĩ bão hoành hành khủng khiếp vậy. Lúc đó, thấy cây hợp với đất là triển khai thực hiện”.

Ngoài chuyện bị thiệt hại do thiên tai gây ra, gần đây cây cao su còn thường xuyên đối mặt với các loại dịch bệnh nguy hiểm. Đầu năm ngoái, nấm Corynespora bùng phát dữ dội khiến hơn 900ha cao su đang trong thời kỳ kiến thiết cơ bản và đã cho mủ ở nhiều địa phương như Hiệp Đức, Phước Sơn, Núi Thành, Nông Sơn bị nhiễm bệnh. Mặc dù Công ty TNHH một thành viên Cao su Quảng Nam kịp thời đầu tư 3 tỷ đồng mua hàng chục máy phun áp lực cao, bơm lắc tay và hàng nghìn lít thuốc đặc hiệu để phun trừ nhưng vẫn có đến gần 2 nghìn cây cao su bị chết khô. Những diện tích được cứu chữa kịp thời bây giờ sụt giảm 20 - 30% sản lượng mủ. Không chỉ cao su đại điền, khoảng 300ha cao su tiểu điền của hàng nghìn hộ dân ở huyện Thăng Bình, Hiệp Đức cũng bị nấm Corynespora gây hại nặng. Do không nắm vững kỹ thuật phòng chống nên nhiều gia đình đã phải tiếc nuối nhìn vườn cao su chết trụi. Theo ngành chuyên môn, toàn bộ diện tích cao su bị nấm Corynespora tấn công đều sử dụng giống cây RRIV4. Đây là loại giống đã bị thoái hóa nghiêm trọng nên rất dễ nhiễm bệnh.

Quy hoạch vội vã

Nhiều địa phương miền núi vì phát triển ồ ạt cây cao su đã “vội vã” trong công tác quy hoạch. Trong khi ở vùng cao gần như chưa hoàn thiện quy hoạch chi tiết 3 loại rừng (rừng đặc dụng, phòng hộ và rừng sản xuất) nhưng đã cho triển khai trồng cao su. Hệ lụy là không ít diện tích rừng bị xâm hại, tình trạng phá rừng trồng cao su vẫn xảy ra. Quan ngại hơn, nhiều diện tích nương rẫy của đồng bào trở thành đất trồng cao su. Không ít địa phương miền núi đã có bản đồ quy hoạch vùng trồng cao su, nhưng trên thực tế chưa xác lập một cách cụ thể trạng thái rừng nghèo, giàu ra sao. Hậu quả là ở Đông Giang, Nam Giang trước đây đã từng xảy ra tình trạng “phát nhầm rừng” để trồng cao su.

Nông dân Thăng Bình chùn bước
Ông Nguyễn Văn Ngữ - Chủ tịch UBND huyện Thăng Bình cho biết, theo quy hoạch đã được phê duyệt, từ năm 2007 - 2012, trên địa bàn huyện sẽ hình thành 500ha cao su tiểu điền. Tuy nhiên, tính đến giữa tháng 5.2011, tại xã Bình Phú, Bình Trị, Bình Định Nam mới chỉ có gần 100ha cao su được trồng. Theo ông Ngữ, rất nhiều khả năng kế hoạch này sẽ bị “bể” vì sau cơn bão số 9 năm 2009, nhiều nông dân đã từ bỏ ý định trồng cao su vì sợ thiệt hại do thiên tai và suất đầu tư quá cao (1ha khoảng 70 triệu đồng). V.SỰ

Theo báo cáo mới nhất của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, hiện nay, Công ty TNHH một thành viên Cao su Nam Giang đang thỏa thuận, tiến hành trồng cao su trên diện tích nương rẫy của người dân ở các xã Lăng, A Nông và A Tiêng  (Tây Giang) khoảng hơn 260ha, nhưng đơn vị này đã không hoàn tất các thủ tục pháp lý về giao đất hoặc cho thuê đất để trình cấp có thẩm quyền. Việc trồng cao su trên đất nương rẫy sẽ dẫn đến nguy cơ thiếu đất sản xuất cho người dân. Điều này đi ngược với chủ trương đảm bảo an ninh lương thực tại chỗ cho đồng bào miền núi. Do vậy, nguy cơ người dân phát rừng, lấn chiếm đất rừng trái phép để trồng trọt sẽ xảy ra. Theo ông Phạm Thanh Lâm - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, trồng cao su là một chủ trương đúng đắn, mang tầm chiến lược, nhưng do khâu quy hoạch tràn lan, thiếu khoa học nên việc phá rừng trồng cao su rất dễ xảy ra.  “Việc trồng cao su trên nương rẫy của đồng bào là điều không nên. Nếu sau này hết đất sản xuất, đồng bào sẽ chọn... con đường phá rừng. Theo tôi, người dân cần phải được hưởng lợi rõ ràng nếu trồng cao su trên mảnh đất của họ” - ông Lâm nói.

Rõ ràng, đầu tư phát triển vùng cây cao su tốn một nguồn vốn lớn, trong khi đó nguy cơ rủi ro, thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh vẫn đang tiềm ẩn. Do vậy, việc quy hoạch đồng bộ vùng trồng cao su, kể cả với những cây trồng khác, là hướng phát triển miền núi bền vững.

TRẦN HỮU -MAI NHI (BÁO QUẢNG NAM)

Lượt xem:  1,927

Tin đã đưa