Một cách tiếp cận mới về Huỳnh Thúc Kháng
Thứ hai, ngày 09/01/2012 | 09:16 AM (GMT +7)
Đọc “Huỳnh Thúc Kháng niên phổ” chúng ta có thêm những hiểu biết về chân dung một trí thức, một nhà yêu nước và cũng là một nhà báo lớn hiệu Mính Viên - Huỳnh Thúc Kháng. Theo chương mục từng năm tuổi, tập sách đã giới thiệu gia thế, sử lược Huỳnh Thúc Kháng khá cặn kẽ, và điều đặc biệt, những điều này lại do chính tác giả (tức là cụ Huỳnh Thúc Kháng) viết về bản thân tại một góc nhà báo Tiếng Dân ở Huế.

Theo niên phổ, cụ sinh tháng 10, năm Tự Đức 29, tức năm Bính Tý 1876...  rồi lần theo thời gian từ tuổi lên 8 đến 67 tuổi, cụ Huỳnh Thúc Kháng nhận xét về mình : “Tôi sinh trong một làng quê hẻo lánh quê mùa, nhà nghèo lúc nhỏ chỉ chăm đầu học để khoa cử”. Và cụ nhận, tiểu sử thuộc nửa đời ông chỉ là một đoạn đời lầm lạc.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng  nổi tiếng thông minh, kinh  sách thông thạo, trí tuệ hơn người. 10 tuổi đã làm được văn đối với thầy, 20 tuổi thi hương, 29 tuổi đỗ tiến sĩ, 33 tuổi vì quốc sự bị đày Côn Đảo, 46 tuổi được tha về, 51 tuổi làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ, 52 tuổi lập Báo Tiếng Dân... Từ tư tưởng lớn cụ kết thân với những người bạn lớn như Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu, Kỳ ngoại hầu Cường Để... Qua niên biểu người đọc còn được hiểu thêm về lịch sử xuyên suốt một thời kỳ nhiều biến động cùng những suy nghĩ, quan điểm, lối sống, tâm thế, tầm nhìn, xử thế của một trí thức tiêu biểu của vùng địa linh nhân kiệt Quảng Nam.

Ở cương vị chủ bút, chủ báo Tiếng Dân, cụ Huỳnh Thúc Kháng nhận ra sự trùng phùng kỳ lạ giữa ba con người  : Đó là ở Nam Kỳ có chuyện “cáo quay đầu về núi”, tức là cụ Phan Châu Trinh sau 14 năm sống ở Pháp về mất tại Sài Gòn với đám tang gây chấn động lớn các năm 1925-1926; ở kinh đô Huế có “chim Việt đậu cành Nam”, tức là Sào Nam Phan Bội Châu trở về Bến Ngự; và cụ “xây tổ kén buộc tằm”, tức Huỳnh Thúc Kháng nói đến Báo Tiếng Dân ra đời và nằm  ở đường Đông Ba - Huế.

Đọc “Huỳnh Thúc Kháng niên phổ” chúng ta còn tiếp cận một văn phong Huỳnh Thúc Kháng qua thư trả lời Kỳ ngoại hầu Cường Để đã nói được cái chí bình sinh của cụ về khát vọng rửa cái nhục 50 năm nô lệ, đừng để nhớp trên sử xanh; dựng cái nền muôn ức thuở thăng bình, chỉ tin cậy nhau nơi lòng đỏ. Với báo giới, cụ để lại  đời sau một quan niệm báo chí nổi tiếng : nếu không nói được điều mình muốn nói thì cũng quyết không nói những điều người ta bắt mình phải nói. Huỳnh Thúc Kháng niên phổ dày 175 trang do chính tác giả viết bằng chữ Hán - người dịch Anh Minh, sách do Nhà xuất bản Thông tin ấn hành.

Theo Quảng Nam Online

Lượt xem:  2,860

Tin đã đưa